Filipinli Çalışan Personeller İçin Standart İstihdam Sözleşmesi ve Hakları

Filipinli Çalışan Personeller İçin Standart İstihdam Sözleşmesi ve Hakları

Günümüzde Türkiye’de birçok aile, ev düzenini sağlamak, çocuk veya yaşlı bakımı konusunda destek almak amacıyla yabancı uyruklu çalışanlarla çalışmayı tercih etmektedir. Özellikle ev hizmetlerinde görev alan yabancı personellerin sayısı son yıllarda belirgin biçimde artmıştır. Ancak bu artış, beraberinde önemli bir konuyu da gündeme getirmiştir: yabancı çalışanların yasal hakları ve işverenlerin sorumlulukları.

Türkiye Cumhuriyeti yasaları ve uluslararası anlaşmalar çerçevesinde, yabancı uyruklu ev hizmetleri çalışanlarının haklarını güvence altına almak için standart istihdam sözleşmesi oluşturulmuştur. Bu sözleşme, hem işverenin hem de çalışanın haklarını dengeli biçimde korumayı amaçlar.

1. Türkiye’de Ev Hizmetlerinde Yabancı Personel İstihdamı

Ev hizmetlerinde çalışan yabancı personeller; çocuk bakıcısı, yaşlı bakıcısı, yardımcı veya temizlik görevlisi gibi farklı görevlerde çalışabilir. Ancak her durumda, çalışma izni alınmadan işe başlanması yasal değildir. Bu izin, genellikle işveren tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na yapılan başvuru ile alınır.

Yabancı bir kişinin Türkiye’de ev hizmetlerinde çalışabilmesi için:

• Yasal çalışma izni bulunmalı,

• Taraflar arasında yazılı bir iş sözleşmesi yapılmalı,

• İşverenin yabancı çalışana uygun barınma ve sosyal koşulları sağlaması gereklidir.

Bu koşullar, hem işverenin yükümlülüklerini hem de çalışanın güvenliğini koruma altına alır.

2. Standart İstihdam Sözleşmesinin Amacı

Standart istihdam sözleşmesi, işveren ile yabancı uyruklu ev hizmetleri çalışanı arasında adil, şeffaf ve yasal bir çalışma ilişkisi kurmayı hedefler. Sözleşmenin amacı, olası hak ihlallerini önlemek, her iki tarafın da görev ve sorumluluklarını net şekilde tanımlamaktır.

Bu sözleşme;

• Çalışma süresi,

• Ücret,

• İzin hakkı,

• Konaklama, beslenme, sağlık ve güvenlik koşulları,

• İşverenin ve çalışanın yükümlülükleri,

• Fesih ve anlaşmazlık durumlarında izlenecek yolları kapsar.

Böylece hem çalışan hem işveren, yasal koruma altında olur ve olası uyuşmazlıklar daha hızlı çözümlenebilir.

3. Sözleşme Süresi ve Çalışma Koşulları

Standart istihdam sözleşmesinde belirlenen çalışma süresi genellikle iki yıldır. Bu süre, çalışanın işe başladığı tarihten itibaren başlar. Taraflar isterlerse sözleşme süresi dolduğunda yenileyebilirler.

Çalışma saatleri günlük 10 saati geçemez.
Bu süreye yemek ve dinlenme molaları dâhil değildir.
Beş saatlik kesintisiz çalışmanın ardından en az bir saat dinlenme molası verilmelidir.
Ayrıca, çalışan her gün en az 12 saat kesintisiz dinlenme hakkına sahiptir.

Bu düzenleme, çalışanların hem fiziksel hem de psikolojik olarak sağlıklı bir şekilde görevlerini sürdürebilmeleri için önemlidir.

4. Ücret ve Ödeme Düzeni

Sözleşmede belirlenen asgari aylık ücret, genellikle 1000 Amerikan Doları seviyesinden başlar. Ancak bu, işin niteliğine, çalışanın deneyimine ve ek sorumluluklara göre değişebilir.

Maaşlar, çalışanın adına açılmış bir banka hesabına yatırılır.
Bu uygulama, ödemelerin şeffaflığını ve güvenliğini sağlar.
İşveren, ödemeyi en geç vade tarihinden itibaren 7 gün içinde yapmakla yükümlüdür.

Çalışanın maaşından yasal zorunluluklar dışında hiçbir kesinti yapılamaz.
Her türlü kesinti veya vergi, belgeyle belgelenmeli ve çalışana açıkça bildirilmelidir.

5. Konaklama, Beslenme ve Sağlık Güvencesi

İşveren, yabancı ev hizmetleri çalışanına ayrı, uygun ve hijyenik bir yaşam alanı sağlamakla yükümlüdür. Bu alanın güvenli, rahat ve özel olması gerekir. Ayrıca işveren, çalışanına yeterli miktarda yemek veya gıda yardımı sunmalıdır.

Sağlık açısından da işverenin sorumlulukları büyüktür.
Ev hizmetleri çalışanı için:

• Acil tıbbi ve diş hekimliği hizmetleri,

• Sağlık, kaza, hayat ve ülkesine geri dönüş (repatriasyon) sigortası işveren tarafından karşılanmalıdır.

Bu sigortalar, çalışanı olası kazalar, hastalıklar veya iş dışı riskler karşısında koruma altına alır.

6. İzin Hakkı ve Tatiller

Yabancı ev hizmetleri çalışanları, haftada en az bir gün (24 saat) izin hakkına sahiptir.
Bu gün, işveren ve çalışan arasında karşılıklı anlaşmayla belirlenir.

Eğer çalışan izin günü çalışmak zorunda kalırsa, işveren bunun yerine ileriki bir tarihte telafi izni vermek zorundadır.

Ayrıca her bir yıllık hizmet süresi dolduğunda, çalışan en az 14 gün tam ücretli yıllık izin hakkı kazanır. Bu hak, sözleşmenin bir yılını dolduran herkes için geçerlidir.

7. Çalışanın Görev ve Sorumlulukları

Ev hizmetlerinde çalışan yabancı personel, işini özenle ve dürüstlükle yürütmek zorundadır.
Sözleşme kapsamında çalışanın temel sorumlulukları şunlardır:

• İşini dikkatle ve sadakatle yapmak,

• Evin ve ailenin gizliliğine saygı göstermek,

• Eşyaların korunmasına özen göstermek,

• Ailenin özel yaşamına saygı duymak,

• Türkiye Cumhuriyeti’nin yasalarına uygun hareket etmek.

Çalışan, aynı zamanda ev sahibinin izin vermediği sürece başka bir işte çalışamaz veya farklı bir adreste görevlendirilemez.

8. İşverenin Yükümlülükleri

İşverenin en önemli yükümlülüğü, çalışana adil, saygılı ve insan onuruna yakışır bir şekilde davranmaktır.
Her türlü fiziksel, sözel veya psikolojik şiddet yasaktır.

İşveren, ayrıca:

• Çalışma izni ve vize işlemlerinin tüm masraflarını karşılamak,

• Çalışanın pasaport veya özel belgelerini alıkoymamak,

• Maaş kesintisi yapmamak,

• Sigorta ve yasal işlemleri tamamlamakla yükümlüdür.

Bu maddeler, hem Türk yasaları hem de uluslararası çalışma ilkeleriyle uyumlu olarak hazırlanmıştır.

9. İletişim ve Özel Hayat Hakkı

Yabancı ev hizmetleri çalışanları, kendi telefonlarını veya iletişim cihazlarını çalışma saatleri dışında kullanma hakkına sahiptir.
Bu hak, hem aileleriyle iletişim kurmalarını hem de kişisel özgürlüklerini korumalarını sağlar.

Ancak bu hakkı kullanırken çalışanın, evin mahremiyetini ve gizliliğini koruma yükümlülüğü devam eder.
Her iki taraf da karşılıklı güven çerçevesinde bu dengeyi sağlamalıdır.

10. Fesih ve Sözleşmenin Sona Ermesi

Sözleşme, taraflardan birinin yazılı bildirim yapmasıyla veya haklı nedenlerin oluşması halinde feshedilebilir.

İşveren tarafından fesih sebepleri:

• Çalışanın ağır kusurlu davranışlarda bulunması,

• Emir ve talimatlara kasten uymaması,

• Görevini ihmal etmesi,

• Türk yasalarını ihlal etmesi.

Çalışan tarafından fesih sebepleri:

• İşverenin maaşı üç ay boyunca ödememesi,

• Fiziksel veya psikolojik kötü muamele,

• Sözleşme şartlarının ihlali,

• İşin, sözleşmede belirtilenden tamamen farklı hale getirilmesi.

Her iki durumda da işveren ve çalışan, sözleşmenin sona erdiğini Filipinler Büyükelçiliği ve Çalışma Bakanlığı’na bildirmek zorundadır.
Fesih sonrasında dönüş masrafları, durumun niteliğine göre işveren veya çalışan tarafından karşılanır.

Ev hizmetlerinde çalışan yabancı personeller, Türkiye’de hem ev ekonomisinin hem de aile düzeninin önemli bir parçası haline gelmiştir.
Ancak bu sürecin sağlıklı ilerlemesi, yasal çerçevelerin doğru uygulanmasıyla mümkündür.

Standart istihdam sözleşmesi, hem çalışanı hem de işvereni koruyan bir güvence niteliğindedir.
Bu belge, adil çalışma koşullarının oluşturulmasını, hak ihlallerinin önlenmesini ve taraflar arasında güvene dayalı bir iş ilişkisi kurulmasını sağlar.

Ev hizmetlerinde yabancı personel istihdam eden her işverenin, bu sözleşmenin içeriğini bilmesi ve uygulaması hem yasal hem de insani bir sorumluluktur.
Bu şekilde hem çalışanların refahı hem de işverenlerin güvenliği sağlanmış olur.

Bilen Danışmanlık hizmetleri olarak Filipinli çocuk bakıcısı bebek bakıcısı konusunda aile çalışanların ilk ve tek tercihi olarak hizmet veriyoruz.

Hazırlayan: Ebru Bilen