Türkiye'nin Doğum Oranı Alarm Veriyor: TÜİK Verileri Ne Söylüyor?
Türkiye'nin Son Doğum Hızı: 1,48 ile Tarihi Dip Seviye
TÜİK’in güncel doğum istatistikleri raporuna göre, Türkiye'de toplam doğurganlık hızı 1,48 çocuk olarak gerçekleşti. Bu ifade; bir kadının doğurgan olduğu dönem boyunca (15-49 yaş grubu) doğurabileceği ortalama çocuk sayısını temsil ediyor.
Bir ülkenin nüfus yapısını koruyabilmesi ve nüfusun kendini yenileyebilmesi için bu oranın asgari 2,10 seviyesinde olması gerekiyor. Türkiye, son sekiz yıldır bu yenilenme eşiğinin altında kalarak hızla yaşlanan ülkeler sınıfına dahil olmaya başladı.
Yıllara Göre Doğum Oranındaki Düşüş Grafiği
2001 Yılı: 2,38 çocuk
2014 Yılı: 2,19 çocuk (Düşüş trendinin hızlandığı kırılma noktası)
Son Veriler: 1,48 çocuk
Benzer şekilde, bin nüfus başına düşen canlı doğum sayısını ifade eden kaba doğum hızı da binde 20,3 seviyelerinden binde 11,0'a kadar gerilemiş durumda.
En Yüksek ve En Düşük Doğum Oranına Sahip İller hangileri?
Türkiye genelinde doğurganlık eğilimleri coğrafi bölgelere göre ciddi farklılıklar gösteriyor. TÜİK verilerinde öne çıkan şehirler şu şekilde:
Doğum Hızının En Yüksek Olduğu İller: Listenin başında 3,28 çocuk ortalaması ile Şanlıurfa yer alıyor. Şanlıurfa’yı sırasıyla Şırnak (2,62) ve Mardin (2,32) takip ediyor. Nüfus yenilenme eşiği olan 3 çocuk ortalamasının üzerinde kalmayı başaran tek ilimiz Şanlıurfa oldu.
Doğum Hızının En Düşük Olduğu İller: Türkiye'de doğurganlığın en düşük olduğu şehirler ise 1,12 çocuk ortalaması ile Bartın ve Eskişehir oldu. Bu illeri 1,15 çocuk ile Zonguldak, Ankara ve 1,17 çocuk ile İzmir izliyor. Toplamda 71 ilde doğum hızı kritik sınır olan 2,10'un altında kaldı.
Kadınlarda İlk Doğum Yaşı Yükseliyor
Doğum hızının düşmesindeki en büyük etkenlerden biri evlilik ve anne olma yaşının ertelenmesi. Veriler, kadınların daha ileri yaşlarda çocuk sahibi olmayı tercih ettiğini kanıtlıyor:
2001 yılında doğum yapan annelerin ortalama yaşı 26,7 iken, bu oran günümüzde 29,3'e yükseldi.
Kadınların ilk doğumunu gerçekleştirdiği ortalama yaş ise 27,3 olarak kayıtlara geçti.
Eğitim seviyesi ile doğurganlık arasındaki ilişki incelendiğinde; yükseköğretim mezunu annelerin toplam doğurganlık hızının 1,22 çocuk seviyesine kadar düştüğü görülüyor.
Türkiye’yi Gelecekte Ne Bekliyor? Nüfus Krizi Kapıda mı?
Uzmanlar, doğurganlık hızının bu şekilde düşmeye devam etmesi durumunda Türkiye'nin "genç nüfus" avantajını tamamen kaybedeceği uyarısında bulunuyor. TÜİK yetkililerinin yaptığı değerlendirmelere göre, önümüzdeki 25 ila 40 yıl içerisinde Türkiye'nin ortanca yaşının 45'in üzerine çıkması kaçınılmaz görünüyor.
Hazırlayan : Nurcan Bilen